Soạn bài “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương – văn lớp 9

Loading...

Soạn bài “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương 
Bài làm

I. Đọc – hiểu văn bản

Câu 1. Khái quát nội dung của bài thơ?

Bài thơ thể hiện lòng thành kính, xót thương, nuối tiếc của tác giả Viễn Phương trước vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc ta Hồ Chí Minh. Một người không con mà có triệu con, vị cha già của dân tộc Việt Nam.

Bài thơ này được viết vào năm 1976 khi đất nước ta hoàn thành sự nghiệp giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước theo di nguyện của Bác. Khi tác giả Viễn Phương có dịp ra Hà Nội và vào lăng viếng Bác. Trước khung cảnh thiêng liêng nơi Bác an nghỉ không kìm được cảm xúc tác giả đã viết bài thơ này, để thể hiện tấm lòng thành kính của mình. Bài thơ được viết theo trình tự từ trên xuống dưới thể hiện bố cục rõ ràng mạch lạc.

Câu 2: Hình ảnh cây tre trong lăng Bác thể hiện điều gì?

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão tố mưa sa vẫn thẳng hàng…”

Hình ảnh hàng tre quanh nơi Bác yên nghỉ được tác giả nhắc tới thể hiện cho những người dân Việt Nam, một lòng đoàn kết trong chiến tranh chống giặc ngoại xâm, dù có khó khăn, giông bão nhưng những người dân ta vẫn hiên ngang kiên cường đoàn kết với nhau trong mọi lĩnh vực từ chiến đấu tới lao động sản xuất, xây dựng quê hương mới.
Tre giữ làng giữ nước, giữ mái nhà tranh giữ đồng lúa chín… tre đã trở thành biểu tượng của con người dân đất Việt. Dù những cây tre mỏng manh tưởng chừng như một cơn bão có thể xô ngã, nhưng những cây tre đó khi đoàn kết nhau lại sẽ tạo nên sức mạnh phi thường, chống chọi lại với lũ bão, ngăn sạt lở, chống xói mòn cho đất, sức sống của những cây tre vô cùng kiên cường không gì có thể xô ngã.

Câu 3. Hình ảnh mặt trời trong lăng Bác thể hiện điều gì?

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.”

Trong khổ thơ này ta thấy có hai mặt trời xuất hiện. Trong câu thơ đầu tiên mặt trời ở đây là mặt trời tự nhiên chúng vẫn quay theo quy luật của vạn vật, chiếu ánh sáng xuống trái đất, tạo ra mưa nắng, gió mây cho cuộc sống con người.

Viếng lăng Bác
Viếng lăng Bác

Trong câu thơ thứ hai hình ảnh mặt trời trong lăng thể hiện Bác Hồ. Bác giống như một mặt trời dịu dàng luôn tỏa ánh sáng của mình để che chở cho quê hương đất nước, che chở cho những người dân. Bác là người đã khai sinh ra nước Việt Nam bằng con đường cách mạng của mình. Bác cũng là người tìm thấy con đường cứu nước giải phóng dân tộc. Vì vậy Bác nhưng một vầng mặt trời của dân tộc Việt Nam. Non sông Việt Nam tự hào khi sinh ra người Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Qua câu thơ này người đọc có thể cảm nhận sự tôn kính Bác của tác giả là vô cùng sâu sắc, phải yêu quý người, thần tượng người tới mức nào thì tác giả Viễn Phương mới so sánh Bác với hình ảnh mặt trời- Một hình ảnh đầy quyền lực tối cao.

“Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim !

Trong khổ thơ này ta thấy sự trang nghiêm, nghẹn ngào trong từng câu thơ của tác giả. Tác giả không còn ví Bác như mặt trời mà lại cảm thấy Bác giống như vầng trăng sáng dịu hiền.

Qua từng câu thơ, ta thấy không gian như ngưng đọng hướng tới sự thiêng liêng của cõi vĩnh hằng. Nơi Bác nằm luôn trang trọng, yên tĩnh, chứa đựng những tình cảm sâu sắc của tác giả với Bác. Nhà thơ thấy như Bác đang nằm ngủ một giấc ngủ bình yên, trên khuôn mặt hiền từ dịu dàng như vầng trăng, trên môi người vẫn nở một nụ cười vô cùng mãn nguyện.

“Bác ơi tim Bác mênh mông thế.
Ôm cả non sông mọi kiếp người”

Câu 4. Ước muốn của tác giả khi sắp phải rời xa Bác thể hiện điều gì”

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.

Tác giả nghĩ tới giây phút chia tay mà lòng nghẹn ngào cay đắng, nước mắt tuôn rơi. Nên Viễn Phương đã ước làm con chim để ngày ngày ca hát bên Bác tặng cho bác những khúc nhạc hay nhất. Rồi người lại ước là bông hoa để tỏa hương thơm dâng cho Bác. Nhưng rồi cảm thấy vẫn chưa đủ tác giả lại ước mình được là cây tre trung hiếu với nơi này.

Câu thơ thể hiện cảm xúc chân thành, nghẹn ngào, là ước nguyện của một người con muốn được ở mãi bên cạnh người cha già đáng kính của mình. Nó là ước mơ chính đáng, thể hiện tình yêu sự thành kính của tác giả với Bác Hồ.

Bài thơ “Viếng lăng Bác” là bài thơ vô cùng cảm động của tác giả dành cho chủ tịch kính yêu của chúng ta. Tác giả đã vô cùng tinh tế khi sử dụng nhịp thơ, nhanh chậm khác nhau để thể hiện tâm trạng của mình, khi thì bồi hồi, xao xuyến, khi thì nấc nghẹn trong lòng, khi thì bùng phát ào ạt. Sự lưu luyến không muốn rời xa của tác giả thể hiện qua những mong muốn khao khát rất chân thực, mong muốn được đóng góp một điều gì nhỏ bé của mình để cho Bác .

Trong bài thơ tác giả sử dụng nghệ thuật ẩn dụ, so sánh ước lệ tượng trưng…với những lối tu từ này làm cho bài thơ có nhiều ý nghĩa hình ảnh khác nhau, thể hiện sự tinh thế của nhà thơ trong miêu tả cảm xúc của mình.

Những chuyên mục hay của Ngữ văn 9

Loading...